Voor het eerst opereert een drone die controles uitvoert boven de Noordzee vanuit België. De drone wordt voor het derde jaar op rij ter beschikking gesteld van de Belgische Kustwacht in het kader van de Multipurpose Maritime Operation (MMO).
Voor het derde jaar op rij neemt de Belgische Kustwacht deel aan de Multipurpose Maritime Operation (MMO) van het Europees Agentschap voor Maritieme Veiligheid (EMSA). Ook het Europees Agentschap voor Visserijcontrole (EFCA) en Frontex ondersteunen deze operatie. Naast België en Frankrijk neemt dit jaar ook Nederland voor het eerst deel aan de samenwerking.
In het kader van deze internationale maritieme operatie stelt EMSA een drone ter beschikking van de deelnemende landen. Nieuw dit jaar is dat deze RPAS-drone (Remotely Piloted Aircraft System) tot half juli vanuit België opereert, wat de operationele inzetbaarheid aanzienlijk vergroot. De drone stijgt op vanaf de militaire basis van Lombardsijde, waar speciaal voor deze opdracht een tijdelijke operationele basis werd ingericht. Tijdens de vorige twee MMO-edities vertrok de drone uitsluitend vanuit het Franse CROSS Gris-Nez.
“Dankzij deze technologie kan sneller en gerichter worden opgetreden in een van de drukste en meest gevoelige zeegebieden van Europa”, zegt Kustwachtvoorzitter en administrateur-generaal van het agentschap Maritieme Dienstverlening en Kust, Nathalie Balcaen.
Multifunctioneel
Op de Noordzee gelden strikte regels. Schepen moeten zich houden aan internationale vaarregels die instaan voor een veilig en ordelijk scheepvaartverkeer. Bepaalde zones, zoals windparken, zijn bovendien verboden gebied. Ook illegale visserij, mensensmokkel en transmigratie over zee, schepen die het verplichte AIS-identificatiesysteem niet gebruiken, mariene vervuiling door scheepsincidenten en andere inbreuken op de maritieme of milieuwetgeving kunnen met behulp van de drone efficiënt worden opgespoord, zodat gerichter kan worden opgetreden. Daarnaast kan de drone worden ingezet ter ondersteuning van zoek- en reddingsoperaties op zee en zelfs voor natuurwetenschappelijk onderzoek.
De RPAS-drone biedt volgens admiraal Tanguy Botman, commandant van de Belgische marine, verschillende belangrijke voordelen: “De drone kan snel worden ingezet, bestrijkt een veel groter gebied dan een patrouilleschip en levert haarscherpe beelden.” Die beelden worden in realtime gedeeld met de operator en de kustwachtcentra, waardoor sneller en doelgerichter kan worden opgetreden. Op termijn is het de ambitie om deze vorm van maritieme controle permanent in te zetten. (Voorbeeld van beelden gemaakt door de RPAS-drone in de video hieronder.)
Naast de vliegende drone stellen de Europese agentschappen ook een onderwaterdrone ter beschikking. Die kan onder meer worden ingezet om ongebruikte telecommunicatiekabels op te sporen en te helpen bij de opruiming ervan. Daarnaast maakt de onderwaterdrone het mogelijk om verloren ankers en wrakken nauwkeurig in kaart te brengen.
Complementair
Het luchttoezichtprogramma van de wetenschappelijke dienst “Beheerseenheid van het Mathematisch Model van de Noordzee” van het Instituut voor Natuurwetenschappen zal de inzet van de RPAS opvolgen als complementair instrument ter versterking van het bestaande bemande luchttoezicht boven de Noordzee.
De RPAS ondersteunen de werking door gerichte verificaties, observaties van incidenten en milieumonitoring mogelijk te maken. Het luchttoezichtteam volgt met het Belgische kustwachtvliegtuig onder meer dossiers op rond mogelijke zeeverontreiniging, oceanografische fenomenen zoals algenbloei en zeezoogdieren, verificaties van CleanSeaNet-satellietwaarschuwingen en incidenten met vervuiling als gevolg.
De combinatie van bemande en onbemande luchtmiddelen verhoogt de effectiviteit, continuïteit en toekomstbestendigheid van het Belgische maritieme toezicht.
De Belgische kustwacht is een structureel samenwerkingsverband tussen federale en Vlaamse overheidsdiensten met bevoegdheid op zee, gecoördineerd vanuit het Coast Guard Centre. De werking steunt op twee pijlers: veiligheid (security), gecoördineerd door het Maritime Information Crossroads (MIK), en hulpverlening (safety), gecoördineerd door het Maritiem Reddings- en Coördinatiecentrum (MRCC).